علی بن حسن خُنَیزی (۱۲۹۱-۱۳۶۳ق)، از فقیهان و متکلمان امامی قرن سیزدهم و چهاردهم قمری. به جهت بحرینی بودن خاندانش، اورا نیز فقید بحرینی میشمارند. خنیزی منسوب به قوم آل خنیز میباشد. او تحصیلاتش را در قطیف شروع نمود و در نجف تمام کرد. آنگاه به قطیف رجوع و به درس دادن علم ها فقاهتی پرداخت و برای مدتی ذمه دار منصب قضاوت پک پذیرایی ترحیم مشهد نیز شد.
از استادان وی در نجف میاقتدار به روحانی الشریعة اصفهانی و محمدکاظم خراسانی اشاره نمود. از او اثراتی چندین در فقه، اصول و سخن به مکان مانده میباشد.
زیست طومار
خویشاوندان
علی بن حسن خنیزی منسوب به آل خُنَیز میباشد این خویشان در بحرین بومی بودند و آنگاه به قطیف مسافرت کردند. از این فامیل عالمان بزرگی ازجمله بابا خنیزی حسن بن مهدی و جدّش برخاستهاند.
لقب لقباش را ابوالحسن گذاشتند تا از برادرزادهاش (علی بن حسن علی خُنَیزی) که همنام و معاصر وی بود متمایز خواهد شد.[۱]
تولد و درگذشت
علی در ۱۲۹۱ق در قطیف چشم به جهان گشود. و در ۱۳۶۳ق در همانجا درگذشت و در مقبرۀ حبّاکه به خاک ودیعت شد.[۲]
فرزندان
دو بدن از فرزندان وی به اسم عبدالحمید و محمد سعید، شعر سرا و ادیب بودند. عبدالله، کتاب ذِکرَی الامامِ الخنیزی را دربارۀ معاش پدرش به رشتۀ تحریر درآورده که در ۱۳۷۰ق در نجف چاپ شد.[۳]
کارهای علمی
اساتید
خنیزی در آغاز در قطیف به نگهداری قرآن پرداخت. برخی از استادان مقدمات علم ها شرعی وی عبارتند از:
محمد علی نَهَاش
عبدالله آل نصرالله
منصور جشّی محمد علی آل عبدالجبّار
او در ۱۳۱۳ق عازم مسافرت حج شد و یکسال آنگاه برای کامل شدن دروس خویش به نجف رفت و نزد فقیهان تحت شاگردی کرد:
محمد هادی همدانی
محمد طه نجف
سید ابوتراب خوانساری
فتح الله بن محمد جواد نمازی دارای اسم و رسم به روضه خوان الشریعة اصفهانی
محمدکاظم خراسانی
اذن قصه
او از سید ابوتراب خوانساری، آخوند محمد کاظم خراسانی، روضه خوان الشریعة اصفهانی و اسدالله شوشتری اذن ماجرا داشت.[۴]
شاگردان
بعضا از شاگردان وی عبارتند از:
علی جشّی
فرج عمران قطیفی
منصور آل سیف[۵]
اثر ها
از خنیزی اثراتی در فقه، اصول و سخن برجای باقیمانده میباشد.
اثرها شرعی
دلائل الاحکام فی تفصیل شرایع الاسلام: در فقه استدلالی که در دو مجلد در ۱۳۹۵ ق در نجف به چاپ رسیده میباشد.
رسالة فی عدة الحامل المتوفی عنها زوجها
المنهج فی العمرة و الحج یا این که نعم المنهج: دو توشه با تقریظ سید محسن حکیم و ابوالقاسم خویی در نجف به چاپ رسید.
شیوه النجاة یا این که رسالة الشّکّیة: درباره شکیات نماز.
رسالة الرضاع یا این که الرضاعیة و نحوه النجاة؛ رسالۀ عملیه اوست.[۶]
اثرها کلامی
الدعوة الاسلامیة الی وحدة اهل السنة و الامامیة یا این که الردّ علی (صراع الحق): در رد الصراع میان الاسلام و الوثنیة عبدالله علی قصیمی که در ۱۳۷۶ق در بیروت چاپ شدهاست.
لسان الصدق در رد احقاق الحق موسی بن باقر اسکویی
بقیه اثر ها
روضة المسائل فی ثابت اصول الدین بالدلائل
رسالة فی اصول الدین
الخِلسة اینجانب الزمن فی مفهوم التسامح فی ادلة السنن: در اصول فقه
قَبسة العَجلان فی مضمون الکفر و الایمان و الطاعة و العصیان، این چهار تاثیر و رسالۀ دینی عدّة الحاملدر یک مجلد در ۱۳۶۹ق در نجف به چاپ رسید.
المناظرات: بارها در نجف و بیروت به چاپ رسید.[۷]
رجوع به قطیف
خنیزی در ۱۳۲۸ برای زیارت امام رضا (ع) به جمهوری اسلامی ایران هجرت کرد و 1سال آنگاه به قطیف برگشت و به درس دادن و تربیت شاگردان پرداخت. مدتی نیز ذمه دار منصب قضاوت شوید.[مستلزم منبع]
پانویس
آقا گران قدر طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۰ و پانویس۱؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۱-۱۳۹۲؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
آقا تعالی طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۲-۱۳۹۳
بحرانی، انوار البدرین، ص۳۷۳۳-۳۷۸؛ آقا تبارک طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۱؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵؛آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی التصانیف الشیعة، ج۷، ص۲۴۰
آقا گرانقدر طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۲؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵-۲۹۶؛ امینی، معجم الرجال الفکر و الادب فی النجف، ص۱۶۰
امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵؛ آقا تبارک طهرانی، الذریعة الی التصانیف الشیعة، ج۱۱، ص۸۷، ج۱۷، ص۳۵؛ برای کلیه اثرها نک: خنیزی، ذکری الامام الخنیزی، ص۸۵-۹۱؛ کورکیس عوّاد، معجم المؤلفین العراقیین، ج۱، ص۶۱؛ امینی، معجم المطبوعات النجفیة، ص۲۰۳، ۲۰۴
علی بن حسن خُنَیزی (۱۲۹۱-۱۳۶۳ق)، از فقیهان و متکلمان امامی قرن سیزدهم و چهاردهم قمری. به جهت بحرینی بودن خاندانش، اورا نیز فقید بحرینی میشمارند. خنیزی منسوب به قوم آل خنیز میباشد. او تحصیلاتش را در قطیف شروع نمود و در نجف تمام کرد. آنگاه به قطیف رجوع و به درس دادن علم ها فقاهتی پرداخت و برای مدتی ذمه دار منصب قضاوت پک پذیرایی ترحیم مشهد نیز شد.
از استادان وی در نجف میاقتدار به روحانی الشریعة اصفهانی و محمدکاظم خراسانی اشاره نمود. از او اثراتی چندین در فقه، اصول و سخن به مکان مانده میباشد.
زیست طومار
خویشاوندان
علی بن حسن خنیزی منسوب به آل خُنَیز میباشد این خویشان در بحرین بومی بودند و آنگاه به قطیف مسافرت کردند. از این فامیل عالمان بزرگی ازجمله بابا خنیزی حسن بن مهدی و جدّش برخاستهاند.
لقب لقباش را ابوالحسن گذاشتند تا از برادرزادهاش (علی بن حسن علی خُنَیزی) که همنام و معاصر وی بود متمایز خواهد شد.[۱]
تولد و درگذشت
علی در ۱۲۹۱ق در قطیف چشم به جهان گشود. و در ۱۳۶۳ق در همانجا درگذشت و در مقبرۀ حبّاکه به خاک ودیعت شد.[۲]
فرزندان
دو بدن از فرزندان وی به اسم عبدالحمید و محمد سعید، شعر سرا و ادیب بودند. عبدالله، کتاب ذِکرَی الامامِ الخنیزی را دربارۀ معاش پدرش به رشتۀ تحریر درآورده که در ۱۳۷۰ق در نجف چاپ شد.[۳]
کارهای علمی
اساتید
خنیزی در آغاز در قطیف به نگهداری قرآن پرداخت. برخی از استادان مقدمات علم ها شرعی وی عبارتند از:
محمد علی نَهَاش
عبدالله آل نصرالله
منصور جشّی محمد علی آل عبدالجبّار
او در ۱۳۱۳ق عازم مسافرت حج شد و یکسال آنگاه برای کامل شدن دروس خویش به نجف رفت و نزد فقیهان تحت شاگردی کرد:
محمد هادی همدانی
محمد طه نجف
سید ابوتراب خوانساری
فتح الله بن محمد جواد نمازی دارای اسم و رسم به روضه خوان الشریعة اصفهانی
محمدکاظم خراسانی
اذن قصه
او از سید ابوتراب خوانساری، آخوند محمد کاظم خراسانی، روضه خوان الشریعة اصفهانی و اسدالله شوشتری اذن ماجرا داشت.[۴]
شاگردان
بعضا از شاگردان وی عبارتند از:
علی جشّی
فرج عمران قطیفی
منصور آل سیف[۵]
اثر ها
از خنیزی اثراتی در فقه، اصول و سخن برجای باقیمانده میباشد.
اثرها شرعی
دلائل الاحکام فی تفصیل شرایع الاسلام: در فقه استدلالی که در دو مجلد در ۱۳۹۵ ق در نجف به چاپ رسیده میباشد.
رسالة فی عدة الحامل المتوفی عنها زوجها
المنهج فی العمرة و الحج یا این که نعم المنهج: دو توشه با تقریظ سید محسن حکیم و ابوالقاسم خویی در نجف به چاپ رسید.
شیوه النجاة یا این که رسالة الشّکّیة: درباره شکیات نماز.
رسالة الرضاع یا این که الرضاعیة و نحوه النجاة؛ رسالۀ عملیه اوست.[۶]
اثرها کلامی
الدعوة الاسلامیة الی وحدة اهل السنة و الامامیة یا این که الردّ علی (صراع الحق): در رد الصراع میان الاسلام و الوثنیة عبدالله علی قصیمی که در ۱۳۷۶ق در بیروت چاپ شدهاست.
لسان الصدق در رد احقاق الحق موسی بن باقر اسکویی
بقیه اثر ها
روضة المسائل فی ثابت اصول الدین بالدلائل
رسالة فی اصول الدین
الخِلسة اینجانب الزمن فی مفهوم التسامح فی ادلة السنن: در اصول فقه
قَبسة العَجلان فی مضمون الکفر و الایمان و الطاعة و العصیان، این چهار تاثیر و رسالۀ دینی عدّة الحاملدر یک مجلد در ۱۳۶۹ق در نجف به چاپ رسید.
المناظرات: بارها در نجف و بیروت به چاپ رسید.[۷]
رجوع به قطیف
خنیزی در ۱۳۲۸ برای زیارت امام رضا (ع) به جمهوری اسلامی ایران هجرت کرد و 1سال آنگاه به قطیف برگشت و به درس دادن و تربیت شاگردان پرداخت. مدتی نیز ذمه دار منصب قضاوت شوید.[مستلزم منبع]
پانویس
آقا گران قدر طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۰ و پانویس۱؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۱-۱۳۹۲؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
آقا تعالی طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۲-۱۳۹۳
بحرانی، انوار البدرین، ص۳۷۳۳-۳۷۸؛ آقا تبارک طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۱؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵؛آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی التصانیف الشیعة، ج۷، ص۲۴۰
آقا گرانقدر طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۲؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵-۲۹۶؛ امینی، معجم الرجال الفکر و الادب فی النجف، ص۱۶۰
امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵؛ آقا تبارک طهرانی، الذریعة الی التصانیف الشیعة، ج۱۱، ص۸۷، ج۱۷، ص۳۵؛ برای کلیه اثرها نک: خنیزی، ذکری الامام الخنیزی، ص۸۵-۹۱؛ کورکیس عوّاد، معجم المؤلفین العراقیین، ج۱، ص۶۱؛ امینی، معجم المطبوعات النجفیة، ص۲۰۳، ۲۰۴
چگونه بهترین پک پذیرایی برای مراسم ترحیم را انتخاب کنیم؟